Kinderhandel profiteert van slecht toezicht

uit: Trouw

In India komen vaker schandalen aan het licht rond gestolen kinderen. Ze krijgen een andere identiteit en verdwijnen als adoptiekind via malafide kindertehuizen naar het buitenland.

Al jaren is duidelijk dat de illegale kinderhandel in India met zijn ruim 1,1 miljard inwoners een groot probleem vormt. Precieze cijfers zijn moeilijk te achterhalen, maar internationale organisaties schatten dat jaarlijks enkele tienduizenden kinderen in handen vallen van mensenhandelaren. Velen worden tewerkgesteld in de landbouw, fabrieken, de prostitutie of ingezet bij georganiseerde bedelpraktijken.

Dat er ook aanzienlijke aantallen kinderen voor adoptie verhandeld worden bleek onder meer in 1999 en 2001, toen in Andhra Pradesh een omvangrijk schandaal aan het licht kwam. Verschillende kindertehuizen in deze Indiase deelstaat bleken tussen 1995 en 2001 ronselaars te hebben ingezet. Die kochten kinderen van arme families en verkochten die voor grof geld door aan de tehuizen. De identiteit van de kinderen werd veranderd en in vervalste documenten vastgelegd. De kinderen werden vervolgens ter adoptie aangeboden aan de buitenlandse adoptiepartners van de tehuizen.

Van recenter datum is het schandaal in de deelstaat Tamil Nadu, waarvan de gevolgen zich nu uitbreiden naar Nederland. Dit schandaal kwam twee jaar geleden aan het licht toen de politie een groep mensenhandelaren arresteerde. Zij bekenden op grote schaal kinderen te hebben gestolen en die te hebben doorverkocht aan het kindertehuis Malaysian Social Service (MSS) in de hoofdstad Chennai. De leiding van dat kindertehuis – een familie – werd ook gearresteerd, maar kwam later op borgtocht vrij in afwachting van de rechtszaak.

De bende zou ongeveer 350 kinderen aan MSS hebben geleverd. Van hen zouden er mogelijk vijftig zijn geadopteerd door Nederlandse adoptieouders, zo berichtte deze week het programma Netwerk, dat zich baseert op gegevens van de politie in Chennai. Netwerk noemde een concreet geval: een jongetje van nu rond de negen jaar die zes jaar geleden is geadopteerd via de Nederlandse adoptiebemiddelaar Meiling.

De adoptieouders hebben volgens Netwerk in februari dit jaar een brief gekregen van de Indiase politie. Daarin wordt gesteld dat de biologische moeder van het jongetje zich heeft gemeld, en worden de adoptieouders gesommeerd het kind terug te sturen naar India voor een DNA-test en hereniging met de moeder. Het Nederlandse ministerie van justitie is een onderzoek gestart naar de zaak.

Hoe vaak deze malafide praktijken voorkomen in India is onduidelijk, maar zeker is wel dat er veel geld mee te verdienen valt. Vooral buitenlandse adopties kunnen lucratief zijn, omdat kindertehuizen vaak vele duizenden euro’s kunnen bedingen bij buitenlandse adoptieorganisaties als bijdrage in de zorgkosten.

De Indiase overheid is er nog niet in geslaagd een vuist te maken tegen mensen- en kinderhandel, stellen internationale hulporganisaties alsook het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken. Onderzoeken van politie en justitie komen niet van de grond en veroordelingen blijven uit door hiaten in de wet en de uiterst trage rechtsgang. Ook lijkt het te schorten aan toezicht op de kindertehuizen. Er zijn gevallen bekend van tehuizen waarvan de licentie wordt ingetrokken na een incident, maar die na korte tijd alweer een nieuwe vergunning krijgen.

In een poging om vooral de politie bij te scholen op het gebied van mensenhandel zijn de afgelopen jaren wel nationale programma’s gestart, maar de vruchten van dit beleid zijn nog niet geplukt.

De winstmarge is te groot

In India kunnen kinderen op verschillende manieren in kindertehuizen terechtkomen. In waarschijnlijk de meeste gevallen zal het gaan om echte wezen of kinderen die door hun ouders in nood zijn afgestaan via een legale procedure, inclusief bedenktijd van een aantal maanden. Daarna moet het kind eerst aan drie Indiase families worden aangeboden voordat het in aanmerking komt voor adoptie door buitenlanders.

De landelijke Indiase adoptieorganisatie Cara houdt daar toezicht op, stelt richtlijnen vast en geeft de vergunningen uit aan de kindertehuizen.

Sommige van die tehuizen zijn malafide, zo is gebleken uit schandalen in de deelstaten Andhra Pradesh, Tamili Nadu maar ook Maharashtra. Zij hebben contacten met mensenhandelaren die allerlei methodes toepassen om aan kinderen te komen, zoals het stelen van kinderen of door hen voor een grijpstuiver af te troggelen van arme ouders. Ook is het voorgekomen dat kinderen uit een ziekenhuis werden gestolen.

Volgens de Amerikaanse adoptiedeskundige David M. Smolin, hoogleraar aan de Samford Universiteit in Alabama is een van de grootste problemen de hoge bedragen die veel Indiase tehuizen kunnen bedingen bij internationale adopties, vaak duizenden dollars of euro’s. „Dat werkt de handel in kinderen in de hand. De zorgkosten in India liggen laag, dus de winstmarge is gewoon te groot”, zegt Smolin.

Cara heeft wel richtlijnen gegeven die in de ordegrootte van honderden euro’s liggen, maar onduidelijk is hoeveel kindertehuizen zich hieraan houden.